تبلیغات
امام علی علیه السلام
| عمومی ,

تندخویى دیوانگى است

الحدة ضرب من الجون لان صاحبها یندم فاان لم یندم فجنونه مستحكم .
ح /255
ترجمه : تندخوئى یك نوع دیوانگى است ، زیرا تندخو پشیمان میشود، و اگر پشیمان نشود، دیوانگى اش پابرجا و پایدار شده است .
شرح : شخصى تندخو، نمیتواند بر اعصاب خود مسلط باشد، و اعمال و رفتار خود را مهار كند. در نتیجه ، هنگام خشم و تند خوئى ، دست به كارهائى عقل سالم انجام آن را نمى پذیرد: زبان به بى ادبى و فحاشى مى گشاید، دست به شكستن و پاره كردن و دور ریختن چیزهاى مختلف مى زند. با دیگران نزاع و كتك كارى میكند و باعث زخم و جراحت خود یا دیگران مى شود چه بسا دیده شده كه خشم و تند خوئى یك نفر. باعث نزاع دسته جمعى خانواده و دوستانش شده ، و سرانجام در میان آنها جنایت و فاجعه ئى رخ داده . یا زیان و خسارت جبران ناپذیر دیگرى پیش آمده است .
وقتى شخص تندخو، در حالت خشم به سر مى برد و باعث ایجاد چنین مشكلات و مصیبتهائى میشود، حالت او شبیه نوعى دیوانگى است . زیرا او هم ، در آن لحظات ، مانند دیوانگان ، بر اعصاب خود تسلط ندارد و متوجه نیست كه مرتكب چه كارهائى میشود .
البته شخص تندخو، پس از فرونشستن خشم ، از كارهایى كه انجام داده پشیمان میشود و همین پشیمانى ، نشان میدهد كه وى ، سر عقل آمده و متوجه زشتى آن كارهاى دیوانه وار خود شده است . یعنى خود او هم متوجه مى شود كه در آن لحظات خشم ، نوعى دیوانگى زود گذر گریبانش را گرفته و سپس رهایش كرده است .
اما اگر كسى باشد كه پس از فرونشستن خشم نیز، از انجام آن كارهاى زشت پشیمان نشود، معلوم میشود كه آن حالت دیوانگیش زودگذر و موقتى نیست ، بلكه دیوانگى براى همیشه ، در وجود او، باقى و پاورجا مانده است .
37. حكمت هاى ایمان ، نماز ...

فرض الله الایمان تطهیرا من الشرك ، و الصلاة تنزیها عن الكبر، و الزكاة تسبیبا للرزق ، و الصیام ابتلاء لا خلاص الخق ، و الحج تقربة للدین ، و الجهاد عزا للاسلام ، و الامر بالمعروف مصلحه للعوام و النهى عن المنكرردعا للسفهاء .
ح /252
ترجمه : خداوند، ایمان را براى پاك شدن دلها از آلودگى كفر و شرك ، و نماز را براى پاك بودن از سركشى و نافرمانى واجب كرد، زكوة را وسیله ایى براى روزى مستمندان ، و روزه را وسیله یى براى آزمایش اخلاص بندگان قرار داد، حج را براى نیرومند شدن دین ، و جهاد را براى شكوه و سربلندى اسلام واجب ساخت ، امر به معروف را بخاطر اصلاح توده نا آگاه مردم ، و نهى از منكر را براى باز داشتن افراد بى خرد، از كارهاى زشت و گناه آلود مقرر كرد .
شرح : احكام دین اسلام ، با تمام جزئیات خود، دستورهائى هستند كه خداوند براى بندگان مؤ من خود مقرر كرده است . از اینرو، انجام دادن این احكام ، وظیفه حتمى و قطعى مسلمانان است ، و یك مسلمان مؤ من كسى است كه دستورهاى واجب الاجراى خداوند را، بدون چون و چرا انجام دهد، و درباره آنها دچار هیچگونه شك و تردیدى نشود، هیچگونه سؤ ال و جوابى نكند، و هیچگونه دلیل و برهانى بخواهد .
با این حال ، گاهى پیشوایان معصوم و امامان بزرگوارما، علت منطقى و فلسفه فردى و اجتماعى این دستورها را تشریح كرده و درباره هر یك ، توضیح كافى داده اند. تا هم غیر مسلمانان ، به منطقى و مستدل بودن دستورهاى اسلام پى ببرند و بتوانند با دستورهاى ادیان دیگر مقایسه كنند، و هم مسلمانها، با فلسفه احكامى كه انجام میدهند آشنا شوند و فواید سازنده ، آنها را بهتر و بیشتر بشناسند .
امام علیه السلام نیز، در این جمله هاى كوتاه و پر معنى ، فلسفه ایمان ، نماز، زكوة ، روزه ، حج ، جهاد، امر به معروف ، و نهى از منكر را تشریح فرموده ، و درباره واجب بودن هر یك ، توضیحى دقیق و عمیق داده است .
38. در دوستى و دشمنى اندازه نگهدار

اءحبب حبیبك هونا ما، عسى اءن یكون بغیضك یوما ما، و اءبغضك هونا ما، عسى اءن یكون حبیبك یوماما .
ح /268
ترجمه : در دوستى با دوست خود اندازه نگهدار، بخاطر آنكه شاید روزى با تو دشمن شود،
و در دشمنى با دشمن خود اندازه نگهدار، بخاطر آنكه شاید او نیز، شاید با تو دوست شود .
شرح : در دوستى و دشمنى نیز، همچون مسائل دیگر، باید میانه روى كرد و اندازه نگهداشت . چون زیاده روى در دشمنى و یا دوستى نیز، ممكن است زیانهائى متوجه ما سازد، كه دیگر قابل جبران نباشد .
وقتى با كسى دوست میشویم ، نباید در معاشرت با او آنقدر زیاده روى كنیم ، كه بیش از اندازه به حریم زندگى ما نزدیك شود، و تمام اسرار ما را بداند. زیرا ممكن است روزى بین ما اخلافى پیدا شود و آن دوست ، بصورت دشمن ما درآید. درانصورت ، او، چون تمام اسرار ما را میداند و از آنچه در حریم خانواده ما میگذرد آگاه است ، میتواند از دانسته هاى خود، بر ضد ما سؤ استفاده كند، و ضربه هایى به ما بزند، كه دیگر قابل جبران نباشد .
در دشمنى نیز باید میانه روى باشیم و اندازه نگه داریم . یعنى نباید دشمن را آنقدر اذیت و آزار كنیم ، و آنقدر درباره اش سخنان زشت و زننده بگوئم ، كه اگر روزى بایكدیگر دوست شدیم ، به خاطر كارها و حرفهاى خود، شرمنده و خجل باشیم .


نوشته شده توسط سید روح الله نوربخش در دوشنبه 16 مرداد 1385 و ساعت 02:08 ق.ظ
نوشته های پیشین
+ + + + + + + کلامی از علی علیه السلام+ + پیام تسلیت + حدیث هفته ـ۲+ + زندگینامه+ + +

صفحات: